Το παράδοξο του κροκόδειλου







Τα παράδοξα, παρά το γεγονός ότι είναι απλά στη λογική τους, είναι αντιφατικά ή λογικά αδύνατα, και αρκετές φορές αποτελούν καύσιμα για πνευματικά βασανιστήρια. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το παράδοξο του κροκοδείλου - ένα πρόβλημα λογικής το οποίο συζητήθηκε αρχικά από τους αρχαίους Έλληνες.

Το παράδοξο του κροκόδειλου υπάρχει από την αρχαιότητα και αναφέρεται στο διάλογο του Λουκιανού "Βίων πράσις" (Vitarum auctio).


Ο Αγοράστης και ο Χρύσιππος συζητούν για τα θαυμάσια και παράξενα που ξέρουν οι φιλόσοφοι.



Ένας κροκόδειλος του Νείλου έχει αρπάξει ένα παιδι που παίζει στο ποτάμι.Ο πατέρας παρακαλεί και ο κροκόδειλος του λέει: Θα αφήσω το παιδί αν καταφέρεις να μαντέψεις σωστά τι θα κάνω.

Δυστυχώς δεν υπάρχει μία σίγουρη λύση που θα γλυτώσει το παιδί, όπως φαινεται από τον παρακάτω πίνακα.



Μόνο η περίπτωση 3. έχει σίγουρο (θετικό) αποτέλεσμα (και η περίπτωση 2. σίγουρο αρνητικό). Οι περιπτώσεις 1. και 4. οδηγούν σε λογικό αδιέξοδο, ιδιαίτερα η 4. όπου ενώ ο κροκόδειλος είχε αποφασίσει να αφήσει το παιδί, δεν θα το κάνει επειδή ο πατέρας έκανε λάθος μαντεψιά.

Στο τέλος του διαλόγου ο Χρύσιππος υπόσχεται να πει "και άλλα θαυμασιώτερα" στον Αγοράστη.

Όπως είχε πει άλλωστε και ο φιλόσοφος Σαίρεν Κίκεργκωρ (Søren Kierkegaard), "ένας στοχαστής χωρίς ένα παράδοξο είναι σαν ένας εραστής χωρίς συναίσθημα". 

Καλή διασκέδαση και καλή τύχη.